blog background
 
Pomniki Poznania: Paweł Cieliczko
Poznań, historia, pomniki,
metka_epoznan
Tablica Franciszka Ratajczaka
ok
1
not ok
0
liczba odsłon: 109


Franciszek Ratajczak to poznaniak, który przez lata pracował w Niemczech jako górnik, należał do grona powstańców z Górczyna i Łazarza. Brał udział w ataku na Prezydium Policji znajdujące się w – nieistniejącym obecnie – budynku przy ul. 3 Maja, naprzeciw Arkadii. Do historii przeszedł, bo został wówczas śmiertelnie postrzelony. Ratajczak uznawany jest za pierwszą ofiarę Powstania Wielkopolskiego, przynajmniej w trakcie walk toczonych w Poznaniu.
 
Lokalizacja Tablica umieszczona jest na narożnej kamienicy u zbiegu ul. Franciszka Ratajczaka i ul. 27 Grudnia.



Inskrypcja 

CZEŚĆ PAMIĘCI 
POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH 

DNIA 27 GRUDNIA 1918 R.
POLEGŁ W TYM MIEJSCU 
W WALCE O WYZWOLENIE OJCZYZNY 
SYN ZIEMI WIELKOPOLSKIEJ 
FRANCISZEK RATAJCZAK 

  • Projektant: Edward Haupt 
  • Materiał: metalowa płyta odlana z brązu
  • Odsłonięcie: 27 grudnia 1956
Tablica wisząca dzisiaj jest trzecią z kolei, a odsłonięta została w 1956 roku, wpisując się w klimat odwilży, jaka nastąpiła po przełomie październikowym. Przełom ów zapoczątkowała zresztą wojskowa pacyfikacja robotniczej manifestacji, która odbyła się w Poznaniu 28 czerwca 1956 roku. Ramę tablicy stanowi stylizowany, gruby wieniec laurowy. W jej zwieńczeniu znajduje się tarcza herbowa, a w niej krzyż powstańczy. Sama płyta jest prosta, a tekst wypisany jest na niej złotymi literami. Tablicę uzupełnia kilka liści laurowych, które oderwały się z wieńca i znajdują się na murze poniżej płyty.
 
Pierwsza tablica, a właściwie dwie tablice, pojawiły się w tym miejscu w 1919 roku i upamiętniały dwie pierwsze ofiary Powstania Wielkopolskiego – Franciszka Ratajczaka i Antoniego Andrzejewskiego. O Franciszku Ratajczaku napisano wówczas krótko:  

Franciszek Ratajczak   1887-1918
powstaniec wielkopolski poległy 27 grudnia 1918 r.
Druga tablica zawisła 27 grudnia 1928 roku, zastępując drewniane poprzedniczki. Wykonana była z żeliwa, a napis inskrypcyjny nie był szczególnie rozbudowany. Usunięta została przez Niemców po wkroczeniu do Poznania. 

Paweł Cieliczko 

Zdjęcia:

  1. Krzysztof Szymański
Bibliografia 
  1. Miejsca pamięci Powstania Wielkopolskiego, oprac. Paweł Anders, Poznań 2010, s. 146-147.  
  2. Jarosław Mulczyński, Historia pisana na murach. Tablice pamiątkowe w Poznaniu po 1945 roku, „Kronika Miasta Poznania” 2001, nr 2, s. 253-354.
  3. Zbysław Wojtkowiak, Napisy pamiątkowe miasta Poznania. Nowożytne tablice zewnętrzne (połowa XIX – początek XXI wieku), Poznań 2004, s. 107.  
  4. Kronika wydarzeń społeczno-kulturalnych w Poznaniu w roku 1956, oprac. Tadeusz Muth, „Kronika Miasta Poznania” 1957, nr 1-2, s. 169.
 
WASZE KOMENTARZE
DODAJ KOMENTARZ | Jesteś niezalogowany, Twój nick będzie poprzedzony ~zaloguj | zarejestruj
Liczba znaków do wykorzystania: 1000
Nie jesteś anonimowy, Twoje IP zapisujemy w naszej bazie danych. Dodając komentarz akceptujesz Regulamin Forum
Do poprawnego działania mechanizmu dodawania komentarzy wymagane jest włączenie obsługi ciasteczek.
avatar
POMNIKI POZNANIA
pomnikipoznania.epoznan.pl
RSSsend_message
Paweł Cieliczko – magister historii, doktor literaturoznawstwa, pomysłodawca pierwszego literackiego bedekera po Poznaniu, twórca i redaktor „Poznańskiego Przewodnika Literackiego” – internetowego informatora o wielkopolskim życiu literackim, założyciel Fundacji Kochania Poznania, autor opowiadań kryminalnych retro rozgrywających się w mieście nad Wartą, inicjator stworzenia szlaków kulturowych „Poznańskie legendy” oraz „Kryminalny Poznań”. Obecnie pracuje nad serią książek, w których zamierza udowodnić, że Poznań jest najbardziej romantycznym polskim miastem.
ARCHIWUM WPISÓW
Tablica Franciszka Ratajczaka (15 lut 2019)
Tablica Ignacego Jana Paderewskiego (29 sty 2019)
Tablica powstańca, który przechował sztandar (7 cze 2018)
Tablica upamiętniająca zawieszenie polskiej flagi na ratuszu (14 maj 2018)
Tablica upamiętniająca złożenie przysięgi przez powstańców. (7 maj 2018)
Tablica Dowództwa Głównego Powstania Wielkopolskiego. (25 kwi 2018)
Tablica Komisariatu Naczelnej Rady Ludowej (25 kwi 2018)
Tablica Rady Robotników i Żołnierzy (16 kwi 2018)
Tablica marynarzy – powstańców (5 kwi 2018)
Tablica Głównej Kwatery Skautowej i komendy Polskiej Organizacji Wojskowej (3 kwi 2018)
BOHATEROWIE SCHODZĄ Z COKOŁÓW: Ławeczka Józefa Kostrzewskiego (14 mar 2018)
Kat z Pręgierza (18 gru 2017)
BOHATEROWIE SCHODZĄ Z COKOŁÓW: Ławeczka Heliodora Święcickiego (28 lis 2017)
BOHATEROWIE SCHODZĄ Z COKOŁÓW: Fotel wodny Konstancji Raczyńskiej (20 lis 2017)
BOHATEROWIE SCHODZĄ Z COKOŁÓW: Ławeczka Ignacego Łukasiewicza (16 lis 2017)
Pomnik Tadeusza Kościuszki (14 lis 2017)
Pomnik Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej (13 lis 2017)
Pomnik Hipolita Cegielskiego (13 lis 2017)
BOHATEROWIE SCHODZĄ Z COKOŁÓW: Fotel profesora Zbigniewa Zakrzewskiego (13 lis 2017)
BOHATEROWIE SCHODZĄ Z COKOŁÓW: Fotel profesora Edwarda Taylora (29 wrz 2017)
Bohaterowie schodzą z cokołów, czyli historie poznańskich ławeczek i foteli. (30 sie 2017)
Pomnik Roberta Jaeckla (25 sie 2017)
Pomnik Johanna Wolfganga Goethego (31 lip 2017)
POMNIKI UPADŁE: Pomnik Friedricha Schillera (24 lip 2017)
POMNIKI UPADŁE: Pomnik Friedricha Ludwiga Jahna (11 lip 2017)
Pomnik Ofiar Czerwca 1956 (Poznańskie Krzyże) (30 cze 2017)
POMNIKI UPADŁE: Pomnik feldmarszałka Gneisenau (27 cze 2017)
POMNIKI UPADŁE: Pomnik Margrabiego Brandenburskiego (21 cze 2017)
POMNIKI UPADŁE: Pomnik Bismarcka (14 cze 2017)
POMNIKI UPADŁE: Pomnik Cesarza Fryderyka III (9 cze 2017)
POMNIKI UPADŁE: Pomnik jeńców francuskich (2 cze 2017)
POMNIKI UPADŁE: Pomnik Grenadierów (Pomnik 6 Pułku Piechoty) (31 maj 2017)
POMNIKI UPADŁE: Pomnik Cesarza Wilhelma I (Pomniki poznańskich żołnierzy poległych w wojnie prusko-francuskiej) (29 maj 2017)
POMNIKI UPADŁE: Pomnik Lwa z Nachodu (Lőwendenkmal) (17 maj 2017)
POMNIKI UPADŁE: Pomniki upadłe z czasów pruskich (17 maj 2017)
Tablica Petera Mansfelda (7 lut 2017)
Tablica Romka Strzałkowskiego - przypadkowej ofiary Czerwca? (29 gru 2016)
Pomnik Poległych w Powstaniu Poznańskim 28-30 czerwca 1956 r. (13 paź 2016)
Pomnik Ofiar Czerwca 1956 (8 wrz 2016)
Tablica Czerwca ’56 – ZNTK (27 lip 2016)
Tablica „Żądamy chleba” (21 lip 2016)
Tablica Czerwca ’56 przed bramą główna HCP (9 lip 2016)
Obelisk „Pamięci Cegielszczaków” (4 lip 2016)
Tablica Stanisława Matyi (27 cze 2016)
Tablica przed Fabryką Pojazdów Szynowych (17 cze 2016)
Pomniki Poznańskiego Czerwca (11 cze 2016)
Pomnik Ignacego Jana Paderewskiego (przy ul. Dolna Wilda) (24 lut 2016)
Pomnik Ignacego Jana Paderewskiego (16 lut 2016)
Kopiec Wolności (2 lut 2016)
Pomnik Harcerzy na Malcie (13 sty 2016)
Pomnik poległych na Winiarach (10 sty 2016)
Pomnik zdobywców Ławicy (6 sty 2016)
Pomnik Ofiar Wojen w Kiekrzu (2 sty 2016)
Pomnik 15 Pułku Ułanów (29 gru 2015)
Pomnik Harcerski przy ul. Za Cytadelą (28 gru 2015)
Pomnik Powstańców Wielkopolskich (ul. Królowej Jadwigi/ul. Wierzbięcice) (27 gru 2015)
Pomnik Powstańców Wielkopolskich (Cmentarz na Junikowie) (26 gru 2015)
Pomnik Powstańców Wielkopolskich (Cmentarz na Starołęce) (25 gru 2015)
Pomnik Powstańców Wielkopolskich (Cmentarz na Górczynie) (25 gru 2015)
Posągi królewskie w Pałacu Działyńskich (19 gru 2015)
Galeria królewska w Pałacu Działyńskich (17 gru 2015)
Kartusze i panoplia na Odwachu (13 gru 2015)
Tajemniczy ptak z pałacu Działyńskich (10 gru 2015)
Rzeźba Jana Baptysty Quadro (7 gru 2015)
Pomnik króla Stanisława Augusta Poniatowskiego (4 gru 2015)
Orzeł na Ratuszu (2 gru 2015)
Koziołki z ratuszowej wieży (30 lis 2015)
Trzej Bracia z Ratusza (27 lis 2015)
Pomniki Poznania (22 lis 2015)